Carnivale

Krótko po dyskusji na temat "Banshee", zapraszamy na kolejny podcast o serialu. Na warsztat bierzemy, uznawany przez wielu za kultowy, serial "Carnivale". Mówię bierzemy, bo zaprosiłem na rozmowę wielkiego fana tej produkcji, czyli Michała Ochnika z bloga Mistycyzm Popkulturowy, podcastu Alchemia Gier (który mam przyjemność współtworzyć), podcastu Dziennik Pokładowy, a także autora słuchowisk takich jak "Planetoids", "Perdition", czy "Opowieści osobliwe".

Rozmawiamy o tym, czy serial przyjąłby się w dzisiejszych czasach, o różnicach pomiędzy sezonami, o wpływie mitologii na odbiór całości i wielu innych kwestiach.

W trakcie nagrania mieliśmy kolosalne problemy techniczne, więc jeżeli gdzieś będzie coś nie tak, przepraszamy. A i ważna informacja - poruszamy w paru miejscach kwestie, które mogą być uznane za spojlery, ale naszym zdaniem tej produkcji nie można w ten sposób zepsuć. Życzymy zatem przyjemności w trakcie słuchania!

Plik do pobrania:

Banshee

W najnowszej odsłonie podcastu, po miesiącach planowania, w końcu zabraliśmy się za omówienie serialu "Banshee". Produkcji, która po czterech sezonach niedawno znalazła swój finał, ale wcześniej przez 38 odcinków dostarczyła nam mnóstwo nieskrępowanej rozrywki.

O niesamowitym świecie Banshee, fantastycznie nakreślonych postaciach, przemocy i ewolucji serialu rozmawiamy z  Mando z Radio SK oraz Konglomeratu Podcastowego.

Uwaga: 

Do 39:50 rozmawiamy ogólnie o serialu i bezspojlerowo o  pierwszych trzech sezonach.

Od 39:50 rozpoczynamy rozmowę o czwartym sezonie - bezspojlerowo, ale lepiej mieć za sobą trzy pierwsze odsłony.

Od 54:54 zaczyna się sekcja spojlerowa do czwartego sezonu i finału!  

Plik do pobrania:

Moje wrażenia po pierwszych dwóch sezonach znajdziecie tu

A o serialu i oczekiwaniach przed finałem pisałem także dla Pulpozaura

"Banshee"

Jakiś czas temu, poszukując interesującego serialu sensacyjnego trafiłem na „Banshee”. Siadając do seansu wiedziałem w zasadzie tylko jedno. Że to serial wyprodukowany przez Cinemax czyli jeden z kanałów grupy HBO. Nie zmienia to faktu, że nawet tak skromna wiedza wystarczyła abym zbudował sobie pewne wyobrażenie tego co mogę otrzymać. Część z tychże wyobrażeń się sprawdziła, ale mimo to twórcom udało się mnie zaskoczyć. Zarówno negatywnie jak i pozytywnie, bo „Banshee” to produkcja zaiste przedziwna.

Opowieść rozpoczyna się kiedy to Bezimienny, były skazaniec ścigany przez gangsterów, ucieka z Nowego Jorku do małej miejscowości w Pennsylvanii czyli tytułowego Banshee. Wybór miejsca nie jest przypadkowy. Po odsiedzeniu piętnastu lat w więzieniu, chce tam bowiem odnaleźć swoją wielką miłość, z którą lata temu popełnił feralną kradzież diamentów. Pojawiwszy się w miasteczku trafia do baru w którym spotyka Lucasa Hooda. Człowieka, który utrzymuje, że nie ma w zasadzie żadnych przyjaciół i rodziny, a właśnie przyjechał z daleka aby objąć funkcję Szeryfa w lokalnej policji. Niestety w trakcie bójki z miejscowymi bandytami Hood ginie, a Bezimienny w samoobronie zabija napastników. Pech Hooda okazuje się szczęśliwym trafem dla drugiego z nowo przyjezdnych, który decyduje się przejąć jego tożsamość i posprzątać swoje sprawy. 

Fabularnie początek mnie zaintrygował. Tym bardziej, że już w pierwszym odcinku mamy szansę się przekonać o tym co jest moim zdaniem siłą tego serialu – świetnie wymyślonym świecie przedstawionym i fantastycznie napisanych postaciach. Niestety wychodzą też wszystkie jego wady, ale po kolei. Mówię o fantastycznie wymyślonym świecie, bo Banshee to miasteczko stworzone niczym piaskownica do kreowania świetnych historii. To mała mieścina, w której istotna część społeczeństwa to Amisze. Mieścina w której obrębie mieści się rezerwat Indian Kinaho. Mieścina w której jednym z podstawowych pracodawców jest wielka fabryka przerobu mięsa prowadzona przez byłego amisza, który jednocześnie jest słynącym z bezwzględności gangsterem trzęsącym lokalnym światem przestępczym. I w końcu to miejsce spotkania dawnych kochanków i złodziei ściganych przez ukraińską mafię. Ona po piętnastu latach ma poukładane życie, dwójkę dzieci i męża prokuratora. On nie ma nic. Oprócz skradzionej tożsamości i gwizdy szeryfa na piersi. Wyobraźcie sobie teraz, że wszystkie te środowiska się przenikają. Każdy ma swoje interesy i wpływy, których łatwo nie będzie chciał oddać. Widzimy przelotne sojusze wrogów i ataki ze strony dotychczasowych przyjaciół. A wszystko to powoduje, że w Banshee nic nie jest czarno – białe. Wszystkiego jest tu sporo i jeżeli macie wrażenie lekkiego przerysowania to moim zdaniem macie rację. Przez taką konstrukcję świata (i postaci o których zaraz więcej) ja miałem momentami wrażenie pewnej „komiksowości”. Nie zmienia to jednak faktu, że ogląda się to wszystko ze sporym zainteresowaniem. 

Niestety tu pojawia się jednak moje pierwsze poważne „ale”, które spowodowało, że niemal rzuciłem serial po paru pierwszych odcinkach. Scenarzyści stworzyli naprawdę ciekawy świat, ale moim zdaniem (szczególnie w pierwszym sezonie) poradzili sobie średnio z samym prowadzeniem opowieści. Kiedy spojrzałem, że wszystkie dziesięć odcinków pierwszego sezonu napisali główni twórcy serialu czyli Jonathan Tropper i David Schickler przecierałem oczy ze zdumienia. Chaos pośród wątków jest tak duży, że byłem święcie przekonany, że całość pisało ze dwudziestu różnych scenarzystów. Nie wiem czy to kwestia braku doświadczenia obu panów („Banshee” to ich debiut na ekranie – obaj są pisarzami), ale momentami trudno się ten serial ogląda. Niektóre wątki są prowadzone przez kilka odcinków tylko po to aby rozpłynąć się w niebycie bez żadnego wyjaśnienia. Inne pojawiają się nagle powodując, że postacie zachowują się nie tylko wbrew logice, ale także wbrew swoim dotychczasowym zachowaniom. A co gorsza, zdarzają się także sekwencje po prostu głupie. I to nawet biorąc poprawkę na wspomnianą wcześniej pewną komiksowość całości. Na szczęście moim zdaniem im dalej tym lepiej, a drugi sezon jest pod kątem scenariusza zdecydowanie na wyższym poziomie. Wszystko, poza bodaj jedną irytująco durną sceną, którą zaserwowano nam w samym finale, jest zdecydowanie spójniejsze i lepiej prowadzone. Co na marginesie jest o tyle ciekawe, że przy nim pracowało nie dwóch, a pięciu różnych scenarzystów.

Ale oprócz świetnego pomysłu na świat przedstawiony to co najbardziej przypadło mi do gustu to bohaterowie. Galeria postaci jakie twórcy wykreowali byłaby w stanie zaludnić kilka innych seriali. Mało tego „Banshee” to serial w którym fascynujące potrafią być nawet postacie drugo i trzecioplanowe. Każda z nich jest indywidualnie nakreślona, fajnie zagrana i ma za sobą ciekawą historię. Nie będę się starał opisać wszystkich, ale przedstawię Wam kilku moich ulubieńców. Jak Kai Proctor, czyli były Amisz i lokalny gangster, który nosi się jak zwykły biznesman. Nie dajcie się jednak zwieźć. To gość, który nie boi się ubrudzić sobie rąk (co widać choćby w kapitalnej scenie z końcówki pierwszego sezonu kiedy mamy okazję go zobaczyć z AK-47). I choć on potrafi przykuć uwagę, to równie fascynującą postacią jest choćby jego tajemniczy przyboczny Clay Burton. Noszący się również w garniturze, z muszką i w okularach w rogowych oprawkach. Wygląda jak kujon z lat pięćdziesiątych. Wypowiada w całym serialu zaledwie kilka zdań, a w moim odczuciu potrafi zawładnąć ekranem w każdej scenie w której się pojawia. Ale najfajniejszą postacią jest Job. Kumpel Bezimiennego ze starych czasów. Wybitny haker (to on/ona stworzyła podkładkę pod „nowego” Lucasa Hooda) i transwestyta. Możecie wierzyć lub nie, ale Job kradnie każdą scenę w której się pojawia. Postać jest kapitalnie zagrana, a jeszcze lepiej napisana. Job to mistrzyni ciętej riposty o niewyparzonej gębie, więc niemal każdy dialog z jej udziałem to prawdziwa uczta.  

Dziwić może brak pośród mych ulubieńców głównego bohatera, czyli Bezimiennego znanego później jako Lucas Hood. Cóż w mojej ocenie to kolejna postać fajnie zagrana, ale nie wybija się tak bardzo jak wcześniej wymieniona trójka. Niemniej, bardzo spodobał mi się sam motyw jego tajemniczej tożsamości i to jak scenarzyści konsekwentnie się nim bawią. Widać to bardzo mocno choćby w kliku miejscach w drugim sezonie, gdzie powinniśmy w końcu dowiedzieć się kim on w zasadzie jest ale twórcom udaje się tą kwestię przemilczeć. Oczywiście jeżeli macie skojarzenia z westernem to w moim odczuciu znów są to skojarzenia słuszne. Scenarzyści ewidentnie się bawią westernową konwencją „tajemniczego mściciela” pojawiającego się w miasteczku i burzącego zastane status quo. A to, że nasz szeryf nie ma wcale kryształowo czystych intencji tylko dodaje całości smaczku.

Zanim przejdę do podsumowania chciałbym jeszcze krótko wspomnieć o różnicach pomiędzy pierwszym, a drugim sezonem. Sprawa jest prosta. Wszystko w drugim sezonie jest lepsze i w mojej ocenie dopiero od drugiego sezonu „Banshee” wskoczyło na właściwe tory. Fabuła jest ciekawsza i lepiej prowadzona, a postacie wchodzą w coraz bardziej interesujące relacje. Nawet strona stricte techniczna wypada zdecydowanie lepiej. W drugim sezonie mamy znakomite, bardzo plastyczne zdjęcia, ciekawiej nakręcone sceny walk i sekwencje akcji. I co bardzo istotne udało się twórcom osiągnąć moim zdaniem całkiem dobry balans pomiędzy ilością pokazywanego seksu i przemocy. Na początku to była jedna z rzeczy, które niemal odrzuciły nas od dalszego oglądania. Ilość niczym nieuzasadnionej nagości prezentowanej w konwencji soft-porno było porażająca. Podobnie jak duże ilości przestylizowanej przemocy. Pisałem kiedyś (tu), że takie podejście w serialach mi nie przeszkadza jeżeli ma sens i jest ciekawie wykorzystane. Tutaj momentami wypadało to karykaturalnie. 

Jak widzicie „Banshee” to serial przedziwny i budzący mieszane odczucia. Z jednej strony fantastycznie wykreowany świat i zaludniające go postacie, z drugiej strony tendencje do epatowania seksem i przemocą zamiast ciekawych rozwiązań fabularnych. Pierwszy sezon w okolicach czwartego odcinka prawie nas od siebie odrzucił i tylko bohaterowie spowodowali, że zdecydowaliśmy się dotrwać. Z perspektywy czasu sądzę, że było warto. „Banshee” na początku było serialem przyzwoitym, ale z niewykorzystanym potencjałem. Teraz rozwinęło się w naprawdę sprawne kino sensacyjne, utrzymane w tej specyficznej westernowo-komiksowej oprawie. Jeżeli brakuje Wam tego rodzaju serialu (a produkcji sensacyjnych jest teraz mam wrażenie jak na lekarstwo) na pewno warto spróbować. A jeżeli odrzuci Was pierwszy sezon to śmiem nawet postawić tezę, że nie zrażeni sprawdźcie jeszcze drugi. Stracicie trochę kontekstów, ale w moim odczuciu nic kluczowego. A nowa odsłona „Banshee” to udane kino z gatunku „guilty pleasure”. Bardzo czekam czym zaskoczą nas twórcy w kolejnym sezonie. Ale o tym przekonamy się dopiero za rok.

„Detektyw” czyli jak w osiem odcinków zdetronizować „Z archiwum X”

Pamiętam dobrze jak po obejrzeniu pierwszego odcinka „Detektywa” stwierdziłem „wygląda na to, że HBO znów to zrobiło”.  Oczywiście po 45 minutach stwierdzenie to mogło okazać się na wyrost, ale w tym przypadku potwierdziło się w 100%. Od razu na początku mogę powiedzieć jedno. Moim zdaniem „Detektyw” to serial wybitny, który podejrzewam nie pozostanie bez wpływu na telewizyjną rozrywkę w najbliższych latach. To opowieść, która tak mocno wbiła mi się w głowę, że przeszło tydzień od jej zakończenia cały czas gdzieś we mnie siedzi. I w końcu to serial, który na mojej prywatnej liście ulubionych telewizyjnych produkcji zdetronizował moje ukochane „Z archiwum X”, a wierzcie, że w mojej ocenie to nie lada osiągnięcie.

Jeżeli czytali już gdzieś cokolwiek o serialu na pewno rzuciły Wam się w oczy opinie o genialności kreacji głównych postaci granych przez Matthew McConaughey oraz Woody Harrelsona. I zaiste słuszne to opinie, ale nie od aktorstwa chciałbym zacząć, ale od tego co najważniejsze. Od ojców tego sukcesu, czyli Nica Pizzolatto oraz Caryego Joji Fukunagi. Nie mam najmniejszych wątpliwości, że to im zawdzięczamy to świetną produkcję. Pierwszy z nich jest odpowiedzialny za scenariusz do wszystkich ośmiu odcinków i możemy już śmiało mówić, że przebojem wdarł się do pierwszej ligi telewizyjnych twórców. Przebojem, bo w zasadzie próżno szukać większych jego dokonań. Drugi (mający za sobą świetnie przyjętą ekranizację „Jane Eyre”, ale niewiele ponad to) reżyserował całość przekładając wizję ze scenariusza na taśmę filmową. A obaj będąc producentami całości mieli pieczę nad każdym detalem. I to widać.

Pizzolatto w wywiadach zwraca uwagę, że chciał stworzyć dzieło o opowiadaniu historii. Aby to osiągnąć stworzył unikatową opowieść rozpisaną na przeszło piętnaście lat i korzystającą zarówno z różnorodności gatunkowej jak i specyficznej struktury jej prowadzenia. Teoretycznie „Detektyw” to serial kryminalny. W pierwszym odcinku poznajemy parę detektywów (Martin Hart i Rustin Cohle), którzy w 1995 roku zostają przydzieleni do sprawy rytualnego mordu. I całość na podstawowym poziomie sprowadza się do rozwiązania zagadki, która znajduje swój finał współcześnie. Ale Pizzolatto bawi się schematami do tego stopnia, że w którymś momencie odniosłem wrażenie iż każdy pojedynczy odcinek to niemalże zamknięta osobno historia podchodząca do tematu w nieco inny sposób. 

Początek faktycznie skupia się na wątkach kryminalnych, ale szybko zaczyna się to mieszać z wątkami strice obyczajowymi (skupiającymi się na prywatnym życiu obojga detektywów). A to nadal nie wszystko, bo poprzez umiejętne budowanie napięcia oraz wprowadzenie pewnych elementów mistycznych (przywołanie postaci Króla w Żółci z klasycznej powieści Roberta W. Chambersa i nakreślenie tajemniczego kultu wokół miejsca (?) zwanego Carcosa) całość nabiera bardzo silnego posmaku weird fiction. Na marginesie to spotkałem się nawet z określeniami-wytrychami, że to serial z klimatem lovecraftowskim, ale nie mogę się z tym zgodzić. Mam wrażenie, że niektórzy usłyszeli przy serialu o weird fiction, a jeżeli tak to musi być to Lovecraft. Nic bardziej mylnego. A wracając do sedna, to kiedy wydaje nam się, że wiemy w jaką stronę to zmierza, twórcy serwują nam kolejną woltę prezentując odcinek rodem z policyjnego kina akcji (z absolutnie mistrzowskim finałem, którego bodaj ostatnie 10 minut zostało nakręcone na jednym (!) ujęciu), a następnie flirtując co raz mocniej z horrorem. 

Co ciekawe ani przez moment nie mamy poczucia, że scenarzysta przesadził. Wszystkie te elementy są zrealizowane mistrzowsko. Śledztwo (z resztą pozostałe wątki również) rozwija się w bardzo powolnym tempie (rewelacyjnie współgrającym z klimatem Luizjany w której dzieje się akcja serialu), ale w sposób bardzo satysfakcjonujący. Systematycznie odkrywana są kolejne elementy układanki, pozornie nieistotne zdarzenia przedstawiane są w nowym świetle, a widz może próbować rozwikłać sprawę razem z naszymi bohaterami. Nie ma tu zagrań rodem z niektórych kryminałów, gdzie śledczy mają pełniejszą wiedzę, a rozwiązanie jest podane w finale na tacy bez większego oparcia we wcześniejszych wydarzeniach. Jak bardzo to przypadło do gustu widzom widać było po reakcji Internetu, gdzie jak grzyby po deszczu zaczęły powstawać analizy nawet najmniejszych niuansów i tropów podsuwanych nam przez twórców. 

 

Ale wspomniałem, że serial to nie tylko mix gatunkowy, ale także zabawa ze strukturą opowieści. Całość bowiem rozgrywa się przez większość czasu na dwóch płaszczyznach czasowych. W 2012 roku, kiedy to Hart i Cohle są przesłuchiwani w sprawie ich śledztwa sprzed lat i w 1995 roku, kiedy widzimy co się wydarzyło. Dzięki temu stopniowo wchodzimy w ten świat, ale co ważniejsze pozwala to twórcom na kapitalną zabawę z opowieścią, bo często mamy sytuacje kiedy postacie opowiadają o jakichś wydarzeniach, a widz ogląda jak dana sytuacja wyglądała naprawdę. Wypada to świetnie, bo pozwala pogłębić postacie i przedstawić w pełniejszy sposób ich relacje, co jest bardzo ważne w momencie kiedy akcja wraca na stałe do czasów obecnych.

Piszę już długo o twórcach i zaletach prowadzonej opowieści, a nie wspomniałem o najważniejszym. O dogłębnym zrozumieniu przez nich prostego (a kompletnie niedocenionego faktu), że najbardziej przerażające jest niedopowiedzenie i to co pozostaje w ukryciu. To jak to jest wykorzystane i rozgrywane budzi mój podziw. Jak choćby w dwóch momentach kiedy bohaterowie oglądają nagranie na video. Wiemy po ich reakcjach, że musi to być coś wstrząsającego, ale nie dane jest nam tego zobaczyć. Wypada to fenomenalnie. Z tego też powodu tak bardzo podobał mi się finał tej historii (który wzbudził bardzo dużo kontrowersji i dla wielu okazał się sporym rozczarowaniem). Dostajemy bowiem rozwiązanie zagadki, ale pozostawiające dużo pytań bez podanych na tacy odpowiedzi. Co więcej, otrzymujemy pozorny happy end (który w mojej ocenie tylko pozornie jest szczęśliwym zakończeniem) i dość kameralny finał (ku irytacji wielu spodziewających się wielkiej wolty – ach to szósto zmysłowe spaczenie oczekiwań) świetnie pasujący do klimatu całości. 

Ale „Detektyw” to nie tylko świetny scenariusz i perfekcyjna jego realizacja. To dzieło skończone i dogłębnie przemyślane pod każdym względem. Rewelacyjnie jak, jak wcześniej wspomniałem, wypadają Matthew McConaughey jako Cohle oraz Woody Harrelson jako Hart. Ten pierwszy odchudzony pewnie o jakieś 20 kilo, zrobiony na wrak człowieka kradnie niemal każdą scenę w której się pojawia. Ten drugi niewiele mu ustępuje. Obaj aktorzy (którzy także są współproducentami serialu) mogą błyszczeć dzięki świetnemu scenariuszowi. Dialogi są bardzo dobrze napisane, a każda z postaci ma swoją historię, swoje zaszłości i nie jest absolutnie jednowymiarowym herosem bez skazy. Wręcz przeciwnie. To ludzie borykający się z problemami (Cohle z narkotykami i nihilizmem, którego nabawił się po śmierci córki; Hart z alkoholem i kobietami), słabymi, ale potrafiącymi przekuć to wszystko na siłę do działania. Jednym słowem - są prawdziwi. A co ciekawe, zmieniają się także pod wpływem zarówno wydarzeń, których doświadczają jak i wzajemnych relacji. Hart i Cohle z pierwszego odcinka to nie te same postacie, które widzimy w finale, ale te przemiany przez sposób ich zaprezentowania wypadają naprawdę wiarygodnie. 

Wszyscy skupili się na fenomenalnych rolach głównych, ale nie zapominajmy o całej plejadzie postaci drugoplanowych i pobocznych. Błyszczy oczywiście Michelle Monaghan, kreująca postać Maggie, żony Harta (co o tyle istotne, że miała naprawdę niełatwą rolę do odegrania), ale w zasadzie każda z napotkanych postaci jest interesująca i świetnie zagrana, a wiele pojedynczych scen to prawdziwe perełki (jak scena rozmowy z służącą Tuttle’a, czy wizyta u jednej z niedoszłych ofiar).

Także inne elementy stanowią idealne dopełnienie tej wybitnej układanki. Kapitalnie wypada muzyka i to zarówna ta instrumentalna (której autorem jest sam T Bone Burnett), jak również piosenki, które pojawiają się napisach początkowych i końcowych (kto usłyszy otwierający utwór zespołu The Handsome Family długo od niego się nie uwolni). Świetne są zdjęcia i sceneria. Bagna Luizjany, jej tereny przemysłowe i osiedla mieszkalne chyba nigdy nie wyglądały tak fascynująco i tak przerażająco za razem. Tu w każdym ujęciu czuć, że to miejsce jest integralną częścią tej opowieści. Nie tylko przez jej koligacje z lokalnym folklorem, ale przede wszystkim przez umiejętnie wykreowany senny, ale niepokojący klimat.

Mam nadzieję, że jeżeli nie mieliście jeszcze okazji obejrzeć „Detektywa” przekonałem Was aby po niego sięgnąć. Tym bardziej, że to zamknięta historia. Mimo, że kolejny sezon jest już zapowiedziany, to wiemy na pewno, że duetu McConaughey/Harrelson w nim nie doświadczymy. Ja w tym serialu się po prostu zakochałem. To serial nowoczesny, ale traktujący widza poważnie i wymagający zaangażowania. Ja na pewno do niego wrócę wielokrotnie, a Was zachęcam aby sprawdzić co wydarzyło się na bagnach Luizjany. Nie słuchajcie malkontentów marudzących na finał (jeżeli macie tez co do niego wątpliwości chętnie je rozwieję wchodząc w spojlery wagi ciężkiej). Czasu spędzonego z Cohlem i Hartem na pewno nie będziecie żałować.